HomeOntwikkelingVoedingOmhullingOpvoedingVaccinatieZieke kind
Aanbod

Wat biedt het antroposofische consultatiebureau?

 

onderstaande bewerkte tekst is afkomstig van een artikel uit Motief, maandblad voor antroposofie, februari 2015

TEKST: Cisly Burcksen

WELKOM IN JE LICHAAM

Natuurlijke kraamzorg en

antroposofische consultatiebureau

Als antroposoof realiseer je je, misschien meer dan veel andere

ouders, dat een kindje ergens vandaan komt. Een kind krijgen

is een enorme verandering in je leven, maar voor degene

die de overstap maakt van de geestelijke naar de aardse

wereld, is de verandering nog veel ingrijpender. Hoe kun je die

overgang zo goed mogelijk laten verlopen? Natuurlijke kraamzorg

en het antroposofisch consultatiebureau kunnen daarin

een bijdrage leveren.

 

Het zijn niet alleen antroposofische ouders die de weg weten te

vinden naar natuurlijke kraamzorg of het antroposofisch consultatiebureau.

Ook ouders die kritisch zijn en zelf hun eigen keuzes

willen maken bij de opvoeding en verzorging van hun kind, kloppen

er steeds vaker aan. “Vaak vormt het vaccinatieprogramma van de

Rijksoverheid een aanleiding voor ouders om verder te kijken dan

het reguliere consultatiebureau,” zegt Loes Klinge van het antroposofisch

consultatiebureau Zutphen. “Mensen schrikken terug

voor de heftige stoffen die door zo’n vaccinatie in zo’n klein kindje

terechtkomen.” Op het consultatiebureau dat ze samen met antroposofisch

verpleegkundige Freya Pardoel is gestart, vertelt antroposofisch

jeugdarts Loes Klinge wat de ziektes waarvoor gevaccineerd

wordt inhouden en welke stoffen er in zo’n inenting zitten.

Door uitgebreide voorlichting kunnen de ouders hun eigen keuze maken.

 

ZELFGENEZEND VERMOGEN

 

Ruim een jaar geleden zijn Freya Pardoel en Loes Klinge gestart

met het antroposofisch consultatiebureau Zutphen. Eigenlijk

om de doodeenvoudige reden dat zoiets er niet was. Inmiddels

hebben ze een regiofunctie voor gezinnen uit de wijde omtrek

van Zutphen. Net als op andere consultatiebureaus staat de

medische preventieve zorg voor zuigelingen en peuters centraal.

Na de mazelenepidemie van afgelopen zomer is vaccineren

natuurlijk een hot item, maar dat is niet het enige verschil

in benadering. “Wij werken vanuit het antroposofisch mensbeeld,”

legt Freya uit. “Dan ga je ervan uit dat er voor alles een

tijd is. De eerste zeven jaar van het leven staan vooral in het

teken van rijping. Ritme en regelmaat zijn voor een gezonde

uitrijping erg belangrijk. Ziektes vormen vanuit deze visie geen

bedreiging, maar een stap in de ontwikkeling die begeleiding

vraagt. Je kunt blij zijn als een kind goed koorts kan maken.

Dan worden de ziektekiemen sneller onwerkzaam gemaakt en

kan het kind zijn lichaam meer eigen maken. Hoe beter ouders

hun kind leren waarnemen, hoe makkelijker ze ook bij ongemak

op hun behoeftes kunnen inspelen. We bespreken met

ouders allerlei methoden om met oliën en wikkels het ongemak

van ziektes te verlichten en het zelfgenezend vermogen

te stimuleren. Ook bieden we workshops aan. Ouders zich op

dit gebied zekerder te laten voelen, is een uitdaging die we

graag aangaan.”

 

BOUWEN AAN JE HUIS

Loes en Freya vergelijken het incarnatieproces graag met het bouwen

van een huis. “Je bent de eerste zeven jaar nog vooral bezig

met je onderste vier zintuigen (tastzin, levenszin, bewegingszin

en evenwichtszin) te ontwikkelen”, zegt Loes. “Om dat zo veel

mogelijk ruimte te geven, kun je een kind beter nog niet op zijn

denken aanspreken in die eerste zeven jaar en het bijvoorbeeld

nog geen tv laten kijken. In die periode bouw je in feite eerst aan

de begane grond, voordat je in de volgende zevenjaarsperiode

aan de verdiepingen kunt beginnen. Anders wordt het huis niet

stevig. Wij omarmen dit principe, zoals dit door Monique Wortelboer

is uitgewerkt. We proberen door alles heen oog te houden

voor het individuele kind en de individuele ouders.”

 

OPVOEDING

Bij opvoedproblemen is het op reguliere consultatiebureaus

nogal eens gebruikelijk om ouders hun kind te laten conditioneren

met time-outs, een strafstoeltje of een methode als Triple

P (Positief Pedagogisch Programma, waarin ouders onder meer

leren omgaan met moeilijk gedrag van kinderen door te straffen

en te belonen). Hoe staan Loes en Freya hier tegenover?

“We merken dat we het nog niet nodig hebben gehad,” zegt

Freya. “Onze consulten duren langer en dus kunnen we meer tijd

nemen voor ouders en kind, waardoor we dieper op zaken in kunnen

gaan. Mensen kunnen bij ons terecht om eens echt over een

probleem te praten. Vaak komt er in zo’n gesprek dan al genoeg

naar voren om mee verder te kunnen, waardoor je zo’n algemene

methode niet nodig hebt. Wel adviseren we bijvoorbeeld boeken

als de Groeiwijzers van Paulien Bom en Machteld Huber en Onspannen
opvoeden in 12 stappen
van Christiane Kutik.

 

NATUURLIJKE KRAAMZORG

 

Maar het begint niet op het consultatiebureau. Al tijdens de

kraamtijd is het van belang dat het incarnatieproces goed begeleid

wordt. In Amersfoort is er sinds drie jaar een aanvullende opleiding

‘Natuurlijke kraamzorg’ voor gediplomeerde kraamverzorgenden,

waar deze begeleiding het uitgangspunt vormt. Hoewel antroposofie

de basis is van de opleiding, is er toch niet voor gekozen om

deze ‘antroposofische kraamzorg’ te noemen. “Dat suggereert dat

het alleen voor antroposofen is,” legt oprichtster Maria Bom uit.

“Tegenwoordig zijn er veel meer mensen met vragen en je wilt

niemand uitsluiten. Je ziet hoe de wal het schip keert in deze tijd,

met bijvoorbeeld eczeem en huilbaby’s. Daardoor gaan ouders op

zoek naar iets anders en dan moeten ze niet afgeschrikt worden

door een dogma.” De basis van Natuurlijke Kraamzorg vormt een

aanvulling op de reguliere variant. In korte tijd heeft zich er een

aanzienlijke markt voor ontwikkeld. “Je kunt gewoon Natuurlijke

Kraamzorg aanvragen bij grote organisaties als Yunio, Natus of

Allerzorg,” vertelt Maria. “Voorheen was dat niet gebruikelijk en

kon je hooguit voor gereformeerde kraamzorg kiezen. Waar in de

reguliere kraamzorg vooral protocollen het uitgangspunt vormen,

zoekt de Natuurlijke Kraamzorg juist naar de individuele vraag. Het

gaat daarbij meer om welzijn en ontwikkeling. Wie is dat die er nu

op aarde komt? Hoe kun je diegene het beste ondersteunen in zijn

incarnatieproces? Je doet voor een deel dezelfde dingen als een

reguliere kraamverzorgster, maar de grondtoon is anders.”

 

Aan de hand van een paar praktische voorbeelden legt Maria uit

waarin de antroposofische werkwijze in de kraamzorg verschilt van

de reguliere. “Rust en ritme zijn het allerbelangrijkste. De reguliere

kraamzorg wil dat ook wel, maar heeft er minder gereedschap

voor. Hoe meer je weet over de functie van bepaalde dingen, hoe

sterker je in je schoenen kunt staan om ervoor te zorgen dat het

ook gebeurt. Zo is bijvoorbeeld warmte van wezenlijk belang om

comfortabel in je lichaam te komen en te zijn. Goede, ademende

kleding speelt daarbij een rol. Vroeger was het vanzelfsprekend

dat baby’s een mutsje droegen, maar mensen doen niet meer iets

alleen omdat hun moeder dat zo deed. De functie ervan is onbekend

geworden en daarom dragen veel minder baby’s een mutsje.

Als je echter het belang ervan uitlegt voor de warmte en omhulling

van de baby, dan begrijpen mensen dat ook weer wel. Iets soortgelijks

speelt bij het wikkelen, wat overigens iets anders is dan inbakeren.

Je omhult de baby daarbij met doeken, maar wel zo dat hij

zich vrij kan bewegen en zijn handje naar zijn mondje kan brengen.

Enerzijds is er dan bewegingsruimte, maar anderzijds ook de warmte

en begrenzing waarin de baby zich op zijn gemak kan voelen.”

 

De meeste mensen zijn ervan overtuigd dat borstvoeding beter is

voor de baby dan kunstvoeding. Maria wijst erop dat behalve de

voedingswaarde daar nog een spirituele kant meespeelt, waardoor

zelfs gekolfde moedermelk al minder ideaal is. Maar wat als het nu

niet mogelijk is om je kindje zelf te voeden? “Natuurlijk zien we in

dat de ideale situatie niet altijd mogelijk is,” zegt Maria. “Zo is juist

het leven. Het gaat erom, als je weet dat een kind dat geen borstvoeding

krijgt gemakkelijker de aardezwaarte toevalt, je daarom

extra moeite kunt doen om bijvoorbeeld de religieuze opvoeding

te verzorgen bij wijze van compensatie. Het gaat om bewustzijn.”

 

BURGER VAN TWEE WERELDEN

 

‘Wat een mens eigenlijk is’, ook in geestelijk opzicht, is in de

opleiding Natuurlijke Kraamzorg verweven. “Je komt ergens

vandaan en je gaat ergens naartoe. Dat begrijpen eigenlijk wel

steeds meer mensen.

Maar dat je ‘burger van twee werelden’ bent, is een stuk moeilijker

voor te stellen. Toch hebben cursisten vrijwel nooit moeite

met deze visie. Doordat de docenten het voorleven, ontstaat er

respect. Het feit dat het gaat om iets dat groter is dan wij denken,

roept eerbied op: daar is iemand in wording, met een plan.”

 

De opleiding kwam voort uit een lange samenwerking en is uiteindelijk

in 2011 echt gestart. Afgelopen januari begonnen de

eerste cursisten aan het tweede, verdiepende jaar van de opleiding

Natuurlijke kraamzorg. Een goede ontwikkeling volgens

Maria: “Daarin leiden we mensen op die het kunnen doordragen.

Zij kunnen workshops en voorlichting geven en daarmee

zal het minder afhankelijk worden van ons, de mensen die deze

opleiding hebben opgezet.” Ze vindt het heel mooi om op deze

manier zoiets heel antroposofisch zo doodgewoon in de wereld

te kunnen zetten. “We staan middenin de huidige tijd, dat zie je

ook aan de inrichting van de opleiding. Een van de opdrachten is

bijvoorbeeld om een instructiefilmpje voor één van de natuurlijke

vaardigheden te maken, zoals bijvoorbeeld het verschonen zonder

warmteverlies of een kamillestoombad bij dreigende baarmoederontsteking.

Vervolgens moeten studenten dat filmpje op

YouTube zetten. Ik vind dat een prachtige combinatie van heel

modern en aards en tegelijk in de geestelijke wereld werken.”